به منظور بررسی تنوع ژنتیکی برای عملکرد میوه و صفات مرتبط با آن در 86 ژنوتیپ بادمجان شامل ارقام محلی و تجاری مورد استفاده کشاورزان ایران، آزمایشی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در زمستان 1398 در داخل گلخانه شرکت نگین بذر دانش، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) اجرا شد. عملکرد میوه در گیاه، تعداد میوه در گیاه، وزن میوه، ارتفاع گیاه، طول میوه، عرض میوه، تعداد میان­گره و فاصله میان­گره ژنوتیپ های بادمجان اندازه گیری و مورد ارزیابی قرار گرفت. دامنه عملکرد، تعداد میوه و وزن میوه درگیاه برای ژنوتیپ ها به ترتیب از 60/3گرم تا 5151 گرم در گیاه، 1/23الی 39 میوه در گیاه و 14/3گرم تا 387/9گرم در گیاه متغیر بود. تجزیه واریانس داده ها نشان داد ژنوتیپ ها از نظر کلیه صفات اندازه گیری شده تفاوت معنی داری داشتند. مقایسه میانگین ها نشان داد رقم سابل بیشترین عملکرد میوه را داشت. پس از آن ژنوتیپ های شماره 4، 2 و 5 به ترتیب در گروه دوم قرار گرفتند و بین آنها تفاوت معنی دار وجود نداشت. ژنوتیپ های شماره 76، 72 ، 70 ، 74 و 66 به ترتیب کمترین عملکرد میوه را داشتند و بین آنها تفاوت معنی داری وجود نداشت. تجزیه به مؤلفه های اصلی نشان داد سه عامل مستقل از هم، مجموعاً 63 درصد از تغییرات را توجیه کردند. تجزیه خوشه­ای به روش وارد(Ward) ، ژنوتیپ­های بادمجان ارزیابی شده را در چهار گروه متفاوت قرار داد.به طوری که این نتایج تا حد زیادی با عملکرد میوه همخوانی داشتند. رگرسیون گام به گام نشان داد که سه صفت تعداد میوه در گیاه، وزن میوه و عرض میوه بیشترین تأثیر را بر روی عملکرد میوه داشتند. تجزیه مسیر نیز نشان داد وزن میوه و تعداد میوه بر روی عملکرد میوه تأثیر مستقیم داشتند و تأثیر غیرمستقیم این صفات چندان قابل­توجه نبود. از نتایج این پژوهش می­توان در برنامه های بهنژادی بادمجان برای تولید جمعیت های اولیه و انتخاب لاین خالص و ارقام جدید استفاده کرد.

این آزمایش با هدف بررسی تاثیر هیومی پتاس در افزایش سطح تحمل به شوری گیاه پوششی فیلا (Phyla nodiflora L.) بر اساس ویژگی های مورفوفیزیولوژیک انجام شد. طرح کرت های خردشده در یک آزمایش گلخانه ای با دو عامل به صورت بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. کرت اصلی شامل شوری کلرید سدیم در 5 سطح مختلف (صفر، 4، 8، 12 و 16 دسی­زیمنس بر متر) بود؛ در حالی که، کرت فرعی شامل سه سطح هیومی پتاس (صفر، 500 و 1000 میلی­گرم) بود. نتایج نشان داد، بدون در نظر گرفتن تیمار کودی، وزن تر شاخساره و کیفیت ظاهری در تیمار شوری 16 دسی زیمنس بر متر در مقایسه با گیاهان شاهد به ترتیب کاهش معنی دار 02/19 و 34/24% نشان دادند. دیگر ویژگی مثبت گیاه فیلا در تنش شوری 16 دسی زیمنس بر متر، وضعیت به نسبت مطلوب رنگدانه های گیاهی بود. افزون بر این، کیفیت ظاهری همبستگی قوی و مثبتی با طول شاخساره، وزن تر و خشک شاخساره و وزن تر ریشه نشان داد. به طور کلی نتایج بیانگر آن بود که فیلا در زمان تنش شوری از ویژگی های رشدی خود کاسته است. بدین ترتیب از کیفیت ظاهری در شوری بالا تا حدودی کاسته شد؛ اما در عوض سبزینگی فیلا در شرایط تنش حفظ شد. بر اساس نتایج وزن تر و خشک شاخساره و ریشه، محتوای نسبی آب (RWC) برگ و کیفیت ظاهری گیاه فیلا تا سطح شوری 8 دسی زیمنس بر متر از وضعیت مطلوبی برخودار بود و نیازی به استفاده از تیمار هیومی­پتاس تا این سطح از تنش وجود ندارد. در سطوح شوری بالا (12 و 16 دسی زیمنس بر متر)، ویژگی های مورفوفیزیولوژیک فیلا کاهش یافت. در نتیجه در سطح شوری بالا برای بهبود وضعیت کلی گیاه، کاربرد هیومی پتاس پیشنهاد می شود. به طوری که، هیومی پتاس 500 میلی گرم بر لیتر سبب افزایش طول شاخساره، تعداد شاخساره جانبی و RWC در سطح شوری 16 دسی زیمنس بر متر شد. افزون بر آن، 1000 میلی گرم بر لیتر هیومی پتاس، سبب بهبود رنگدانه های گیاهی در تیمار شوری 12 دسی زیمنس بر متر گردید.

به منظور بررسی اثرات کمی و کیفی منابع گرده بر روی میوه گلابی آزمایش هایی طراحی و انجام گردید. این اثرات کمی عبارت بودند از: تاثیر گرده بر روی وزن میوه، تعداد بذر تشکیل شده در میوه (درصد تشکیل بذر)، درصد بارآوری، درصد ماده خشک میوه و اثرات کیفی شامل تاثیر انواع گرده بر روی مقدار ازت موجود و میزان اسید آمینه های آزاد و ترکیبی در بافت میان بر میوه گلابی بود. گل های هرگل آذین آزمایشی برای هر رقم در شرایط یکسان قبل از بازشدن گل اخته گردیدند. گل های اخته شده با انواع گرده های از قبل تهیه شده تلاقی داده شدند. انواع گرده قبل از انجام تلاقی کنترل شده جهت بررسی قوه نامیه در محیط کشت قرار گرفتند و از لحاظ قوه نامیه آزمون شدند. گرده های به کاررفته در این آزمایش عبارت بودند از: ارقام ژوزفین، ناشی، و ینترنلیس، هوول، لمون برگمت و گونه های بتوفولیا، بوسیرنا و لیندلی. ارقام پذیرنده گرده عبارت از: دو رقم پکهم تریومف و لمون برگمت بودند. داده های حاصل برای هر تیمار و تلاقی های مختلف بوسیله آزمون دانکن مقایسه میانگین شدند. نتایج حاصل نشان داد نوع گرده می تواند بر روی درصد بارآوری میوه، وزن میوه، درصد تشکیل بذر درون میوه و بر روی مقدار اسیدآمینه های آزاد و ترکیبی بافت میان بر میوه تاثیر بگذارد. بعضی از منابع گرده نظیر ارقام وینترنلیس و ژوزفین باعث ایجاد درصد بارآوری بیشتری بر روی رقم پکهم تریومف شدند. منابع دیگر گرده نظیر ناشی، لمون برگمت، ژوزفین و وینترنلیس (به ترتیب از بالا به پایین) باعث تولید درصد تشکیل بذر بیشتری در میوه رقم پکهم تریومف شدند. از طرف دیگر، منابع گرده بر روی غلظت آمینواسیدهای بافت میان بر میوه از قبیل گلوتامیک اسید، آسپاراژین، سرین و پرولین تاثیر داشت. گرده رقم ژوزفین باعث شد میزان والین و لوسین بیشتری نسبت به کاربرد گروه و وینترنلیس تولید شود. همچنین معلوم گردید روند افزایشی تعداد بذر در میوه رقم پکهم تریومف دارای اثر مستقیم بر روی غلظت آسپاراژین بود.

به منظور مقایسه عملکرد، اجزای عملکرد و برخی ویژگی های مورفوفیزیولوژیک هیبریدهای خیار گلخانه­ای تولید شده در داخل کشور پژوهشی در سال 1401 در شرایط گلخانه در شهرستان ورامین انجام شد. در این پژوهش 11 هیبرید خیار گلخانه ای به همراه 4 هیبرید وارداتی به عنوان شاهد در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. تفاوت هیبریدهای آزمایشی از نظر صفات عملکرد، طول میوه، قطر میوه، طول برگ، عرض برگ، ارتفاع بوته، طول میان گره، تعداد میوه در بوته و وزن میوه در هر بوته در سطح یک درصد از نظر آماری معنی دار بود. براساس نتایج به دست آمده هیبرید IR4 (با نام تجاری سنم) با عملکرد کل 49/11 کیلوگرم در هر بوته نسبت به میانگین عملکرد سایر هیبریدها، 8/32 درصد عملکرد بیشتر تولید نمود اما تفاوت معنی داری بین این هیبرید و هیبرید IR5 با عملکرد 61/10 کیلوگرم در متر مربع وجود نداشت. در دو هیبرید (IR4) و (IR5) به ترتیب 6/24 و 9/22 درصد از کل عملکرد تولیدی مربوط به 10 چین مرحله دوم برداشت بود. هیبریدهای (IR11) و (IR6) به ترتیب با طول میوه 60/16 سانتی متر و 12/11 سانتی متر بیشترین و کمترین طول میوه را داشتند. شاخص شکل میوه (نسبت طول میوه به قطر) در هیبرید (IR11) نسبت به هیبریدهای (IR4) و (IR5) به ترتیب 27 و 19 درصد بیشتر بود. برتری عملکردی دو هیبرید آزمایشی (IR4) و (IR5) و برابری عملکرد 7 هیبرید آزمایشی دیگر (از 11 هیبرید مطالعه شده) در مقایسه با هیبریدهای شاهد می تواند نویدبخش تولید ارقام هیبرید خیار گلخانه ای توسط شرکت های داخل کشور باشد.

به منظور بررسی اثر زئولیت بر ویژگی های کمی و کیفی گیاه دارویی کارلا تحت تیمارهای کم آبیاری، آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه پژوهشکده کشاورزی دانشگاه زابل در سال 1397- 1396 اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل تنش کم آبی در سه سطح (90، 70 و 50 درصد ظرفیت زراعی) و زئولیت در چهار سطح (صفر، 20، 30 و 40 گرم در هر کیلوگرم خاک گلدان) اعمال گردید. نتایج نشان داد کاربرد زئولیت سبب افزایش وزن تر و خشک میوه، قطر میوه و تعداد میوه در بوته شد و کم آبیاری اثر کاهشی بر صفات ذکرشده داشت. کاربرد زئولیت در تمامی سطوح کم آبیاری سبب افزایش طول بوته، طول میوه، عملکرد میوه، کلروفیل a، b و کارتنویید، ویتامین C و آلکالویید گردید، به طوری­که بیشترین مقدار این صفات در تیمار 40 گرم زئولیت در کیلوگرم خاک حاصل شدند. با توجه به نتایج به دست آمده می­توان کاربرد زئولیت را درکاهش اثرات نامطلوب کم آبیاری بر صفات کمی و کیفی گیاه دارویی کارلا، مثبت ارزیابی کرد.

در این تحقیق محلولپاشی با سولفات روی در بهار 1389 روی پرتقال رقم تامسون در باغ تحقیقاتی در گرگان انجام گرفته است. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی اجرا شد که در آن از سه سطح سولفات روی (2، 4 و 6 گرم در لیتر) و شاهد استفاده شد. محلول پاشی در بهار قبل از باز شدن جوانه های گل انجام گرفت. نتایج نشان میدهد که تیمار با غلظت 4 میلی گرم در لیتر سولفات روی بیشترین میزان وزن میوه و تعداد میوه در درخت و بیشترین تاثیر را بر افزایش غلظت نیتروژن، فسفر و پتاسیم دربرگ در مقایسه با شاهد داشته است. همچنین همبستگی مثبت و معنی داری بین میزان روی و آهن با محلول پاشی سولفات روی به دست آمده است. اختلاف معنی داری بین مقدار غلظت موثره سولفات روی در تمامی تیمارها مشاهده گردید. در نهایت تیمارهای سولفات روی موجب افزایش عملکرد شد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

وجود ویتامین های مفید و کالری کم در میوه بادمجان آن را به گیاهی مورد توجه در علم تغذیه تبدیل کرده است. به منظور بررسی تأثیر هرس بر عملکرد و اجزای عملکرد بادمجان رقم ’بلن‘ مطالعه­ای گلخانه­ای در سال 1397 و 1398 در شهرستان ورامین انجام شد. آزمایش به صورت تجزیه مرکب بر پایه طرح بلوک کامل تصادفی انجام شد. سه روش هرس بوته (دوشاخه ای، سه شاخه ای و چهار شاخه ای) تیمارهای این پژوهش را تشکیل می­دادند. تأثیر تیمارهای هرس بر صفات عملکرد، تعداد میوه در چهار چین اول و شاخص زودرسی در سطح 5 درصد و بر عملکرد کل، تعداد کل میوه و تعداد میوه در بوته نیز در سطح یک درصد از نظر آماری معنی دار بود. تیمار هرس دوشاخه با تولید 5/33 تن در هکتار بادمجان در چهار چین اول، نسبت به دو تیمار هرس سه و چهار شاخه 21/1 و 20/3 درصد عملکرد بیشتر تولید نمود. این برتری هرس دوشاخه عمدتاً به دلیل افزایش تعداد میوه­ی این نوع هرس بود. شاخص زودرسی در هرس دو، سه و چهار شاخه به ترتیب برابر 12/21، 9/5 و 8/83 درصد بود. عملکرد کل در سه تیمار هرس دو، سه و چهار شاخه به ترتیب برابر 44/45، 46/67 و 49/87 تن در هکتار بود. اثر سال برای هیچکدام از صفات معنی دار نشد. نتایج این پژوهش نشان داد در صورتی که هدف تولید محصول زودرس بادمجان باشد استفاده از شیوه­ی هرس دوشاخه ای و در صورتی که هدف عملکرد کل بیشتری باشد هرس چهار شاخه ای برای رقم ’بلن‘ مورد نظر قابل توصیه است.